روش های اندازهگیری اُزن حل شده در آب
اُزن به عنوان یک اکسیدکننده و ضدعفونی کننده قوی، نقش مهمی در بهبود کیفیت آب ایفا میکند. این ماده در حذف آلاینده های آلی و معدنی، ضدعفونی کردن آب از عوامل بیماریزا مانند ویروس ها و باکتری ها، و بهبود طعم، بو و شفافیت آب کاربرد گستردهای دارد. با افزایش استانداردهای بهداشتی و محدودیتهای تولید محصولات جانبی ضدعفونی (مانند تریهالومتانها)، استفاده از اُزن در تصفیه آب آشامیدنی و صنعتی رو به رشد است.
کاربردهای اُزن
- آب آشامیدنی: اُزن جایگزین مناسبی برای کلر است، زیرا بدون تولید محصولات جانبی خطرناک، عوامل بیماریزای مقاوم مانند «کریپتوسپوریدیوم» را از بین میبرد.
- صنعت غذایی: ضدعفونی میوه ها، سبزیجات، گوشت و آب معدنی با اُزن، عمر مفید محصولات را افزایش داده و مصرف آب و آلودگی میکروبی را کاهش میدهد.
- صنایع دیگر: شامل تصفیه فاضلاب، آبزی پروری، استخرها، سیستم های خنک کننده و حتی پاکسازی سطوح الکترونیکی.
روشهای اندازهگیری اُزن
۱. روشهای ابزاری:
- پتانسیل اکسیداسیون/کاهش (ORP): اندازه گیری ولتاژ تولیدشده توسط اُزن در آب.
- پروب غشایی: مناسب برای آب های کدر، اما نیاز به تعویض غشاء دارد.
- جذب UV: دقیق برای آبهای تمیز و بدون ناخالصی جاذب UV.
۲. روشهای رنگسنجی:
- ایندینگو تریسولفونات: روشی ساده، انتخابی و کم خطا که بر اساس بی رنگ شدن این ماده توسط اُزن عمل میکند. این روش در حضور کلر با افزودن اسید مالونیک قابل استفاده است.
- روش DPD: تولید رنگ صورتی متناسب با غلظت اُزن، اما حساس به سایر اکسیدکننده ها.
- تیتراسیون یدومتری: نیازمند کنترل دقیق شرایط آزمایشگاهی.
مقایسه کیتهای آزمایشگاهی
شرکتهای CHEMetrics و Hach از تولیدکنندگان اصلی کیتهای مبتنی بر ایندینگو تریسولفونات هستند:
- CHEMetrics: استفاده از آمپولهای مایع برای واکنش سریع، قابلیت «خودصفرشوندگی» و کاهش هزینه ها.
- Hach: ارائه محدودههای غلظتی متنوع، اما نیاز به دو آمپول برای اندازه گیری اولیه و نهایی.
نکته مهم: حضور یونهای مزاحم مانند منگنز (Mn⁺²) یا برمید (Br⁻) ممکن است بر دقت اندازه گیری تأثیر بگذارد.
برای مطالعه جزئیات بیشتر درباره روش های اندازهگیری، استانداردهای ذکرشده و منابع علمی، به مقاله اصلی در لینک زیر مراجعه فرمایید.
منبع: مقاله «The Measurement of Dissolved Ozone» از CHEMetrics, Inc. (اکتبر ۲۰۱۵
